• About us
  • Advertise
  • Careers
  • Contact
Monday, April 6, 2026
  • Login
Taskar Gizago
Advertisement
  • Gida
  • Labarai
  • Sharhi
  • Gumbar Dutse
  • Dausayin Kauna
  • Gizago
  • Sarauta
  • Sinadari
  • Adabi da Nishadi
  • Barkwanci
  • Shanshani
  • Hotuna
Taskar Gizago
No Result
View All Result
Home Adabi

Nazari Da Sharhin Littafin AJN Tremearne ‘Hausa Superstitions and Customs’

SHARHIN LITTAFI

Bukar Usman, OON by Bukar Usman, OON
February 25, 2026
in Adabi
0
Review of AJN Tremearne’s Publication   Hausa Superstitions and Customs

Hagu-Dama: Marubucin littafin, Mista AJN Tremearne, Bangon littafin da Dr. Bukar Usman, Nazarin littafin

21
VIEWS
Share on FacebookShare on TwitterWhatsappEmail a Friend

Nazari Da Sharhin Littafin AJN Tremearne ‘Hausa Superstitions and Customs’

Daga Dokta Bukar Usman

Related posts

FITILAR MATASA – Zannan Galadima (3)

FITILAR MATASA – Zannan Galadima (3)

March 7, 2026
Let’s Speak Our Mother Tongue

Mu Yi Kishi Da Alfahari Da Harshen Uwa

March 6, 2026
Hagu-Dama: Marubucin littafin, Mista AJN Tremearne, Bangon littafin da Dr. Bukar Usman, Nazarin littafin

 

__________

AJN Tremearne (1877–1915), wani masanin al’adu da rayuwar al’umma ne kuma tsohon sojan Birtaniya mai ritaya. Ya yi aiki a Najeriya na tsawon shekaru bakwai. Wasu daga cikin littattafan da ya rubuta sun haɗa da: 1-Hausa Superstitions and Customs (Landan, 1913), 2-The Ban on the Bori Demons and Demon Dancing in West and North Africa (Landan, 1914) da kuma 3-Hausa Folk-Tales (Landan, 1914). Ana iya samun su a yanar gizo ta wannan adireshin liƙau:

https://en.wikipedia.org/wiki/Arthur_John_Newman_Tremearne

Abin lura shi ne, littafin Tremearne mai suna Hausa Superstitions and Customs (Camfe-Camfe Da Al’adun Gargajiyar Hausawa), wanda aka wallafa a shekarar 1913, shekaru biyu kafin rasuwarsa, ya ƙunshi tatsuniyoyi da dama masu kama da wasu tatsuniyoyin da na tattara kuma na wallafa a cikin littafina na Taskar Tatsuniyoyi (Littafi na Ɗaya zuwa na Goma Sha Huɗu a Haɗe: Gidan Dabino Publishers, 2012).

Kamanceceniyar ta kasance ne a fannin jigogi, duk da cewa labarun da takensu sun ɗan bambanta kaɗan. Misali, tatsuniya ta 94 a shafi na 428 a cikin littafinsa, tana da taken Dan-Kuchingaya and The Witch. A yayin da a cikin littafina na Hausa (Littafi na Shida) taken labarin da kuma na littafin shi ne Ɗankutungayya. Haka kuma, tatsuniya ta 86, shafi na 408 a cikin littafin nasa na Hausa Superstitions and Customs mai taken How Auta Killed Dodo, ta bambanta da tawa a cikin Littafi na Uku: Yerima Da Labbi a Taskar Tatsuniyoyi (TT003, 2012, shafi na 141) mai taken Ɗan’auta Da ’Yar Gwaggo.

Kwatancen na uku shi ne dangane da tatsuniya ta 43, shafi na 274, wadda kodayake tana da jigo iri ɗaya amma takenta shi ne The Maids of The City and the Unknown Youth, alhali a wajen nawa, taken shi ne Daskindariɗi, a cikin littafina (Littafi na Goma Sha Uku). Akwai wasu labarai da dama ma da suke da jigogi iri ɗaya.

Hausa Superstitions and Customs, littafi ne mai ƙunshe da shafuka 548. Yana da sassa uku. Sashe na Farko mai taken Folk-lore and Folk-law yana da babi bakwai kuma ya tashi daga shafi na 1 zuwa na 153. Sashe na Biyu mai taken Hausa Tales, Parables and Variants, ya ƙunshi tatsuniyoyi, karin magana da camfe-camfe guda 100, daga shafi na 183 zuwa na 454.

Sashe na Uku ya ƙunshi bayanai kan tatsuniyoyi, tsagen fuska da shaushawa na ƙabilar Hausawa da kuma rawar bori. Ya faro daga shafi na 457 zuwa na 530. Tsagar fuska da shaushawa da aka nuna a cikin littafin, sun kasance na Hausawa ne da suka fito daga wuraren da suka haɗa da Kano, Katsina, Zariya, Bauchi, Zamfara da Sakkwato.

Littafin ya kuma ƙunshi hotunan ayyukan fasahar Hausawa da kayayyakin gargajiya da dama, ciki har da tukwane, kayan adudu, kayan ƙira da saƙa da sauransu. Haka kuma akwai hotunan rawar bori, wadda tun daga lokacin wallafa littafin, a cewar Tremearne, aka haramta ta a hukumance, a duk faɗin Arewacin Najeriya saboda munanan ɗabi’un da ake dangantawa da ita.

An ambaci Tremearne a cikin sashen gabatarwa na littafina na Taskar Tatsuniyoyi (Littafi na Ɗaya Zuwa Na Goma Sha Huɗu a Haɗe: (Gidan Dabino Publishers, 2012, shafi na 30), a matsayin ɗaya daga cikin baƙin Turawa na farko da suka wallafa tatsuniyoyin Hausa tare da F. Edgar da Rudolf Prietze a shekarun 1911, 1910 da 1904.

Yadda ake yin rawar Bori a ƙasar Hausa. A nan za a iya ganin wasu ‘yan bori suna gudanar da rawar, suna tsalle sama suna faɗuwa ƙasa.

 

An san Hausawa da sana’a. A nan za a iya ganin rumfunan maƙera da masaƙa da masassaƙa da sauransu. Kuma kayayyakin da suke ƙerawa suna samun ciniki sosai, domin ana buƙatar su sosai.

 

Nan kuma kayayyakin kwalliya ne a ƙasar Hausa. Ga hoton zobe da sarƙa.

 

Nan kuma kayayyakin da ake ƙerawa ne a ƙasar Hausa. Ga kwando da ƙwarya
Nan kuma tukunya ce, wadda magina suke ƙerawa a ƙasar Hausa
Nan kuma kwano ne da ganga da kuma algaita. Duk a ƙasar Hausa ake ƙera su
Nan kuma daga hagu, Molo (guitar) ne. Daga dama kuma, za a iya ganin yanayin tsaga da shaushawa a fuska da jikin Hausawa

__________

Dr. Bukar Usman, tsohon Babban Sakatare a Fadar Shugaban Ƙasa, shi ne Shugaban Ƙungiyar Manazarta Da Kiyaye Fasahar Gargajiya ta Najeriya (Nigerian Folklore Society — NFS) a halin yanzu.

Previous Post

RAMADAN KARIM: 08-1447

Next Post

FITILAR MATASA – Zannan Galadima (2)

Related Posts

FITILAR MATASA – Zannan Galadima (3)
Adabi

FITILAR MATASA – Zannan Galadima (3)

March 7, 2026
Let’s Speak Our Mother Tongue
Adabi

Mu Yi Kishi Da Alfahari Da Harshen Uwa

March 6, 2026
FITILAR MATASA – Zannan Galadima (2)
Adabi

FITILAR MATASA – Zannan Galadima (2)

March 1, 2026
Next Post
FITILAR MATASA – Zannan Galadima (2)

FITILAR MATASA - Zannan Galadima (2)

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

RECOMMENDED NEWS

EFCC Ta Kai Farmaki Jihar Katsina

EFCC Ta Kai Farmaki Jihar Katsina

June 9, 2023
Gidauniyar Bukar Usman Ta Tallafa Wa Hausawan Togo Da Littattafan Hausa

Gidauniyar Bukar Usman Ta Tallafa Wa Hausawan Togo Da Littattafan Hausa

August 2, 2023
One Who Sits Put would Not Know The Town

One Who Sits Put would Not Know The Town

January 4, 2025
58: ALHAMDU LILLAH

58: ALHAMDU LILLAH

May 14, 2025

FOLLOW US

BROWSE BY CATEGORIES

  • Adabi
  • Addini
  • Babban Labari
  • Barkwanci
  • Dausayin Kauna
  • ENGLISH
  • Gizago
  • Gumbar Dutse
  • Hotuna
  • Labarai
  • Nishadi
  • Noma Da Kiwo
  • Sarauta
  • Shanshani
  • Sharhi
  • Sinadarin Rayuwa
  • Siyasa
  • Ta'aziyya
  • Wasanni

POPULAR NEWS

  • Gwamnan Katsina Ya Ƙi Amsar Kyautar Raguna 100 Daga Hannun Attajiri

    Gwamnan Katsina Ya Ƙi Amsar Kyautar Raguna 100 Daga Hannun Attajiri

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
  • Ta Tsinci Naira Miliyan 60 A Saudiyya Ta Miƙa Wa Hukuma

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
  • LUWAƊI DA YARA 14: Yadda Aka Bankaɗo Asirin Kabir Ɗan Hisba

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
  • Sojojin Najeriya Sun Kama Makashin Sarkin Gobir

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
  • BINCIKE: Zahirin Abin Da Ke Faruwa A BBC Hausa

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
Taskar Gizago

Follow us on social media:

Recent News

  • Double or Die: Thrills, Suspense and Puzzles
  • Exposing Plans of Fake Hausa Activists & Ba-Zata Mischief Mongers to Cause Confusion and Discord in Northern Nigeria (9)
  • JOS! JOS!! JOS: Muhimmin Saƙo Zuwa Ga Musulmi Da Kirista

Category

  • Adabi
  • Addini
  • Babban Labari
  • Barkwanci
  • Dausayin Kauna
  • ENGLISH
  • Gizago
  • Gumbar Dutse
  • Hotuna
  • Labarai
  • Nishadi
  • Noma Da Kiwo
  • Sarauta
  • Shanshani
  • Sharhi
  • Sinadarin Rayuwa
  • Siyasa
  • Ta'aziyya
  • Wasanni

Recent News

Double or Die: Thrills, Suspense and Puzzles

Double or Die: Thrills, Suspense and Puzzles

April 5, 2026
Exposing Plans of Fake Hausa Activists & Ba-Zata Mischief Mongers to Cause Confusion and Discord in Northern Nigeria (9)

Exposing Plans of Fake Hausa Activists & Ba-Zata Mischief Mongers to Cause Confusion and Discord in Northern Nigeria (9)

April 4, 2026
  • About us
  • Advertise
  • Careers
  • Contact

© 2023 Taskar Gizago - Ilimi da Nishadi

No Result
View All Result
  • Gida
  • Labarai
  • Sharhi
  • Gumbar Dutse
  • Dausayin Kauna
  • Gizago
  • Sarauta
  • Sinadari
  • Adabi da Nishadi
  • Barkwanci
  • Shanshani
  • Hotuna

© 2023 Taskar Gizago - Ilimi da Nishadi

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In
This website uses cookies. By continuing to use this website you are giving consent to cookies being used.