Darasin Rayuwa Daga Al’amarin Malam Nasir El-Rufa’i
Daga Bashir Yahuza Malumfashi

__________
Babu shakka, rayuwa makaranta ce wadda kullum take koyar da mutum darussa, wasu ta hanyar farin ciki, wasu kuma ta hanyar jarrabawa. Al’amarin Malam Nasir Ahmad El-Rufai, tsohon Gwamnan Jihar Kaduna kuma tsohon Ministan Babban Birnin Tarayya Abuja, ya sake buɗe wani babi mai zurfi na wannan makaranta.
El-Rufa’i ya kasance ɗaya daga cikin fitattun masu ruwa da tsaki a siyasar Najeriya, inda ya yi gwamnan Kaduna na tsawon shekaru takwas, bayan da ya taɓa zama Ministan FCT daga 2003 zuwa 2007.
A cikin rayuwarsa ta siyasa da zamantakewa, El-Rufa’i ya kasance mutum mai ƙulla alaƙa da mutane, musamman abokai, abokan aiki da waɗanda suke ƙarƙashinsa ko suke kallonsa a matsayin jagora.
A cikin wata sanarwa da ya fitar a ranar 23 ga Satumba 2026, ya bayyana cewa a tsawon rayuwarsa ya taɓa tsaya wa mutanen da yake tare da su a lokutan da suka shiga cikin halin matsi da jarabawa, wani lokaci har lamarin nasu yakan shafi shi kansa. Ya ce bai yi hakan ne domin neman yabo ko tsammanin wata rana za a rama masa ba, sai dai saboda ya yi imanin cewa abin da yake yi shi ne daidai.
Sai dai a yau yanayi ya sauya, ga Malam El-Rufa’i shi ma yana fuskantar jarabawa mai girma a rayuwarsa. Ga shi yana fuskantar shari’o’i da kuma tsarewar ake masa, wadda ya ce yana da alaƙa da zarge-zargen da ake yi masa, waɗanda shi kuma ya musanta tare da cewa bai aikata laifin da ake tuhumarsa da shi ba.
A irin wannan yanayi ne na “mayar da bikin” wasu daga cikin mutanen da a baya suke kusa da shi kuma ya taimaka masu iya ƙarfinsa amma suka yi shiru da lamarinsa. Wasu tsoffin abokan siyasarsa, ba shiru kawai suka yi ba, sauya sheka suka yi. Wasu ma cikin yaransa da tsofaffin hadimansa, a yau suna riƙe da manyan muƙamai amma sun juya masa baya.
A kwanakin baya, cikin watan nan na Satumba, jaridu sun ruwaito cewa wasu tsoffin abokansa da jami’an da suka yi aiki a ƙarƙashinsa sun canja sheƙa zuwa jam’iyyar APC, tare da bayyana goyon bayansu ga Gwamnan Jihar Kaduna, Sanata Uba Sani.
Wannan shi ne inda darasin rayuwa yake da muhimmanci. Lokacin da mutum yake da iko, duk waɗanda suke kewaye da shi, ba lallai ne su kasance suna tare da shi saboda soyayya ko ƙaunar sa da gaskiya ba.
Wani lokaci yanayi ne yake haɗa mutane. Idan mulki ya ƙare, matsayin ya gushe, ko kuma idan mutum ya shiga wani yanayi na jarabawar rayuwa, a nan zai fara gane aminansa na gaskiya da kuma abokan rani.
A nan zai gane bambanci tsakanin abokin ƙwarai, aboki mai amfani, mabiyi na ƙwarai da kuma abokan rani, waɗanda suke tare da kai saboda wani dalili na ƙashin kansu, ba naka ba.
Sai dai kuma duk da haka, wannan ba wai yana nufin duk wanda ya yi shiru a lokacin jarrabawa maci amana ba ne; domin kowane mutum yana da dalilansa na ɗaukar matakin da ya ɗauka kan wani lamari. Shi kansa El-Rufa’i ya ce mutane suna da ’yancin yin abin da suka ga ya dace da yanayinsu.
Amma akwai wani babban darasi da wannan lamari yake tunasar da mu – kyautata wa mutane ba tare da tabbacin wannan taimako ko kyautatawa za ta dawo gare ka a matsayin ramuwa daga mutumin da ka taimaka ba. Mutum zai iya taimakon abokinsa lokacin da yake cikin jarabawa, ya buɗe masa ƙofa lokacin da ƙofar ta rufe, ya kare shi lokacin da yake cikin matsala amma idan tarihi ya juya, wannan mutumin na iya kasa taɓuka masa komai.
Wannan shi ne abin da El-Rufa’i ya nuna a cikin bayaninsa, inda ya ce bai yi nadamar tsaya wa aminansa da abokansa ba a baya kuma ba zai yi ramuwar gayya ko ɗaukar fansa ga waɗanda suka zaɓi guje masa ba a yanzu.
Don haka, darasin da ya kamata talaka, attajiri, shugaba, ɗan siyasa, ma’aikaci da kowane ɗan Adam ya ɗauka shi ne: Ka yi wa mutane alheri amma kada ka gina rayuwarka gaba ɗaya a kan tsammanin za su rama maka. Ka taimaki mutum saboda Allah, saboda kyakkyawar ɗabi’a, ba wai domin ka mallaki amincinsa har abada ba. Kuma idan Allah ya ba ka iko, kada ka ɗauka cewa duk wanda yake maka murmushi a yau, zai kasance tare da kai gobe. Haƙiƙa, jarabawa tana bayyana wasu abubuwa da zaman lafiya da wadata ba sa iya bayyana maka.
Al’amarin El-Rufa’i, ya kamata ya zama madubi ga duk wani mai mulki da duk wani mai tasiri a cikin al’umma. Mu gane cewa mulki yana wucewa, muƙamai da yanayi suna canzawa, abokan siyasa suna sauya matsayi amma abin da mutum ya yi wa mutane da kuma halayensa, su ne abin da suka rage a tarihi.
El-Rufa’i ya ce abin da ya fi damunsa shi ne, ya kasance cikin kwanciyar hankali, ya gyara tsakaninsa da Allah. “Na bar dukkan lamurrana ga Allah,” in ji shi.
Darasin rayuwa a wannan lamari kuwa shi ne: Ka yi alheri lokacin da ka samu dama. Ka tsaya kan gaskiya lokacin da ka samu iko amma kada ka jingina makomar zuciyarka ga amincin ɗan Adam, domin yanayi yana canzawa, mutane suna canzawa amma Allah ba ya canzawa!
__________












