Tsakanin Maza Da Mata Wa Ya Fi Yawa A Duniya?
Daga Bashir Yahuza Malumfashi

__________
Wani saƙo da ke yaɗuwa a kafafen sada zumunta ya yi ikirarin cewa maza sun yi ƙaranci matuƙa a duniya, tare da danganta wasu alkaluman ban mamaki da Majalisar Ɗinkin Duniya (UN). Saƙon ya yi ikirarin cewa daga cikin mutane biliyan 7.8 da ke duniya, mata sun kai biliyan 5.6, yayin da maza suka kai biliyan 2.2. Saƙon ya kuma ce idan aka ware mazajen da suka yi aure da waɗanda ke gidan yari da marasa lafiya da wasu rukunai, maza kusan biliyan ɗaya ne kawai suka rage, waɗanda za su iya yin aure. Sai dai binciken sahihan bayanan Majalisar Ɗinkin Duniya, ya nuna cewa waɗannan alkaluma ba daga Majalisar Ɗinkin Duniya suke ba kuma rahoton ba shi da inganci.
A cewar rahoton Majalisar Ɗinkin Duniya mai suna World Population Prospects 2024, yawan al’ummar duniya ya kai kusan biliyan 8.2 a shekarar 2024, ba biliyan 7.8 ba kamar yadda saƙon ya bayyana. Alkaluman Majalisar Ɗinkin Duniya sun kuma nuna cewa yawan al’ummar duniya a shekarar 2025 ya kai kusan biliyan 8.2. Mafi muhimmanci kuma, duniya ba ta ƙunshi mata biliyan 5.6 da maza biliyan 2.2 ba. Bayanai na Majalisar Ɗinkin Duniya sun nuna cewa yawan maza da mata a duniya ya kusan yin kunnen doki, sai dai maza suna da ɗan ƙaramin rinjaye a kan mata.
A shekarar 2025, adadin maza a kan mata a duniya ya kai kusan maza 101 ga kowace mata 100. Wannan yana nufin cewa a matakin duniya baki ɗaya, maza ma sun ɗan fi mata yawa.
Wannan bayanin shi kaɗai ya isa ya ƙaryata ɗaya daga cikin manyan iƙirarin saƙon da ake yaɗawa. Ba maza biliyan 2.2 ba ne duniya ke da su, sannan ba mata biliyan 5.6 ba ne. A shekarar 2025, an ƙiyasta cewa maza a duniya sun kai kusan biliyan 4.1, yayin da mata su ma suka kai kusan biliyan 4.1. Bambancin da ke tsakanin adadin maza da mata a duniya bai da yawa. Sai dai yanayin ya bambanta daga ƙasa zuwa ƙasa da kuma daga rukuni na shekaru zuwa wani.
Wasu ƙasashe suna da maza fiye da mata, yayin da wasu ke da mata fiye da maza. Haka kuma, yayin da shekaru suke ƙaruwa, mata sukan fi yawa saboda a matsakaicin bincike, mata sun fi tsawon rai fiye da maza. Saboda haka, ba daidai ba ne a ɗauki alƙaluman duniya gaba ɗaya a yi amfani da su wajen bayyana yanayin aure a wata ƙasa ko al’umma.
A wannan saƙon da aka riƙa yaɗawa, an yi iƙirarin cewa Majalisar Ɗinkin Duniya ta shawarci mata da su yi taka-tsan-tsan wajen mu’amalarsu da maza saboda wai maza sun yi ƙaranci. Babu wata sahihiyar hujja da ke nuna cewa Majalisar Ɗinkin Duniya ta bayar da irin wannan shawara. Rahoton Majalisar Ɗinkin Duniya game da yawan al’ummar duniya, ya fi mayar da hankali ne kan batutuwan ƙididdigar al’umma, kamar ƙaruwa ko raguwa da yawan jama’a da haihuwa da mace-mace, da ƙaura da tsufa da tsarin karkasuwar jama’a bisa shekaru da jinsi. Ba rahoton neman abokin aure ba ne kuma ba ya ba mata umarni da su girmama maza saboda wai maza biliyan ɗaya ne kawai suka rage da za su iya yin aure. Saboda haka, salon da aka rubuta saƙon yana nuna cewa wataƙila an ƙirƙire shi ne domin ya yaɗu a kafafen sada zumunta, sannan aka jingina shi ga Majalisar Ɗinkin Duniya, domin a ba shi ƙarin nauyi da amincewa.
Sauran alƙaluman da saƙon ya kawo, su ma ba su da ingantacciyar shaida. Saƙon ya ce daga cikin maza biliyan 2.2, an samu biliyan ɗaya da suka yi aure, miliyan 130 da ke gidan yari da miliyan 70 da ke fama da matsalolin lafiyar ƙwaƙwalwa ko wasu cututtuka, sannan ya ci gaba da cire wasu rukunai kamar marasa aikin yi, masu bambancin sha’awar jima’i, limaman Katolika, ’yan uwa ko iyaye da tsofaffi. Babu wata hujja da ke nuna cewa waɗannan alƙaluma sun fito daga wani rahoton Majalisar Ɗinkin Duniya.
Bugu da ƙari, tsarin lissafin kansa ba daidai yake ba. Mutum guda zai iya kasancewa cikin rukuni fiye da ɗaya. Misali, mutum zai iya kasancewa mai aure kuma ba shi da aikin yi ko kuma ya kasance uba kuma ya haura shekaru 65. Saboda haka, cire waɗannan rukunan daga jimillar maza ba zai iya samar da sahihin adadin mazan da ake kira “waɗanda za su iya yin aure” ba.
Wannan al’amari ya nuna yadda ake iya haɗa ɗan ƙaramin bayani na gaskiya da wasu bayanan ƙarya, sannan a samar da saƙo mai jan hankali a kafafen sada zumunta. Gaskiya ne cewa akwai bambance-bambancen adadin maza da mata a sassa daban-daban na duniya. Gaskiya ne kuma cewa wasu ƙasashe suna da gagarumin rashin daidaiton adadin maza da mata, musamman a wasu rukunin shekaru. Amma wannan ba yana nufin cewa akwai ƙarancin maza a duk faɗin duniya ba.
A matakin duniya, bayanan Majalisar Ɗinkin Duniya suna nuna ɗan ƙaramin rinjayen maza, yayin da mata suke ƙara yawa musamman a cikin rukunin tsofaffi. Fahimtar irin waɗannan sauye-sauyen na buƙatar ingantaccen nazarin ƙididdigar al’umma, ba wai yin lissafin gaugawa ta hanyar haɗa rukuni-rukuni daban-daban ba.
Saboda haka, abin da ya dace shi ne a ce kada a ɗauki wannan saƙo a matsayin rahoton ko shawarar Majalisar Ɗinkin Duniya. Iƙirarin cewa “maza sun yi ƙaranci a duniya” bai samu goyon bayan alƙaluman yawan jama’a na Majalisar Ɗinkin Duniya ba. Haka kuma, alƙaluman da aka kawo game da mazajen da suka yi aure, fursunoni, masu matsalar lafiyar ƙwaƙwalwa, marasa aikin yi, limaman Katolika da tsofaffi, ba su samar da ingantaccen lissafin adadin mazan da suke “samuwa don aure.”
Tabbas, ya kamata maza da mata su girmama juna, su kyautata wa juna, su mutunta mutuncin juna, kuma su yi mu’amala cikin adalci da tausayi. Amma ba sai an yi amfani da alƙaluman ƙarya ba wajen tabbatar da wannan muhimmiyar ƙa’ida. A wannan zamani da saƙo zai iya yawo cikin duniya cikin ’yan daƙiƙu, ya zama wajibi kowa ya koyi tantance sahihancin bayanai kafin ya yaɗa su.
Don haka, wannan saƙon da aka riƙa yaɗawa kuma aka kira shi da “Rahoton Majalisar Ɗinkin Duniya,” rubutu ne mai jan hankali a kafafen sada zumunta amma bai kamata a ɗauke shi a matsayin sahihin binciken ƙididdigar al’umma na Majalisar Ɗinkin Duniya ba.
__________













